Marmer imitaties

Het imiteren van marmer en hout is een onderdeel van het vakgebied van de restauratie schilder die hierdoor zijn meer artistieke aspiraties kan laten zien.

toepassingen van marmer

Van oudsher is de toepassing van marmer terug te vinden in de beeldhouwkunst en in het verfraaien van huizen, kerken en paleizen.

Veel van de soorten marmer die in bepaalde streken van België, Frankrijk, Italië en Spanje zijn toegepast in de voorgaande eeuwen kunnen niet meer gedolven worden omdat de groeven zijn uitgeput. De restauratie schilder legt zich dan ook vooral toe om deze soorten marmer te imiteren. 

Daarnaast zijn er marmer soorten die zo fraai zijn dat ze gebruikt worden voor siervoorwerpen en gebruiksvoorwerpen zoals tafelbladen, pedestals, vazen en onderdelen van sierklokken en inktstellen. 

Er worden nog steeds heel veel fraaie marmer soorten aangeboden in de markt uit landen en streken over de gehele wereld omdat het transport in verhouding tot vroeger minder kostbaar is. Landen als Mexico, India en China leveren enorme hoeveelheden goed kwalitatief marmer. Ook Italie, Spanje, Griekenland en Frankrijk zijn nog steeds in deze markt actief. 

In Nederland komen in de oudere huizen vanaf de tweede helft van de achttiende eeuw veel vloeren voor met marmeren tegels, meestals de witte Carrara en Arabesco soorten, een wit marmer met grijze adering in verschillende graderingen. De lambiriseringen werden dan uitgevoerd in gipswerk of hout waarop de oude vakschilder een kopie maakte van het marmer dat op de vloer was gebruikt. Dit noemde men in de volksmond ook wel het armelui marmer. Ongeacht van de benaming is daardoor wel het vak van de schilder naar een meer artistieke kant gegaan samen met het zogenaamde "houten" van deuren, kozijnen en lambiriseringen. Ook het "Trompe-l'oeil schilderen (een voorstelling op een plat vlak schilderen wat de indruk geeft van diepte) is uitgegroeid tot een apart vakgebied waarin het onderscheid tussen vakmanschap en kunst aan het vervagen is.  

Ook in kerken werd en wordt op pleisterwerk veel marmerimitatie toegepast waarvan de bekende baseliek van Oudenbosch een goed voorbeeld is. Zelfs in Italie waar het marmer toch als het ware voor het grijpen ligt is imitatie schilderen (FAUX MARBLE) een veel voorkomend verschijnsel.

Oorsprong van het marmer

Marmer is in de loop van honderden miljoenen jaren ontstaan uit kalkformaties. Vrijwel iedereen kent de krijtrotsen van Frankrijk en Engeland, Over honderden miljoenen jaren , wanneer deze formaties door geologische krachten diep in de aarde zijn vedwenen en blootgesteld worden aan hoge drukken en temperatuur, kunnen ze in marmer veranderen.

Marmer is dus in principe een omgekristalliseerd krijt door druk en temperatuur. De fraaie vormen ontstaan door breuken en erosie verschijnselen. De kleuren van marmer zijn ontstaan door de verontreinigingen met metaal oxides en plantaardige resten. Aangezien de kern van de aarde uit ijzer bestaat zal het geen verrassing zijn dat veel van de kleuren ijzer oxyde bevatten in combinatie met andere metalen zoals koper, mangaan, cadnium en cobalt en combinaties daarvan, om enige voorbeelden te noemen.

De adering en kleur van marmer is dan ook sterk afhankelijk van de kristalvormen,, de mate van verontreiniging, de geologische krachten, en het voorkomen van sedimentatie lagen in de oorspronkelijke vorming van het krijt. Dit zijn genoeg variabelen om een scala aan vormen, kleuren en breukpatronen te laten ontstaan.

Marmer wordt in een paar soorten ingedeeld. Deze soort benaming zoals Breche (breuk), Griotte (betekend in het frans kers - ronde vormen) en bijvoorbeeld bandmarmers, Een Portoro is een voorbeeld van een Griotte en een band marmer laag voor laag opgebouwd. Een sliblaag met zwart ijzer oxyde vormt zich tot een kalksteen. als de lagen in de tijd van miljoenen jaren steeds dikker wordt en een deel door erosie weer tot een soort rolstenen vormt worden die weer opgesloten door een sliblaag. Wanneer de laag door de plaatwerking ( tectonisch) onder druk en temperatuur gaat re-kristalliseren ontstaan er ruimtes tussen de rolstenen die weer opgevuld worden met ander kleurig kalkgesteente.

Voor een St. Anne marmer gaat dit in grote lijnen ook op, maar de steentjes zijn kleiner en wit tot grijs van kleur, meer willekeurig verdeeld in de massa en delen ervan zijn zo fijn dat het meer een grijs dan zwart marmer lijkt. Voorbeelden van breuk marmers waar de breuken met fraaie gekleurde of gewoon grijze kalksteen zijn Aresbescato en Levanto in het rood/zwart. Op internet zijn onder deze namen veel voorbeelden te vinden.